Polska Tygodniówka
NEAR 90 fm - Live Streaming
Katalog


Aktualności

Wokół Trzech Krzyży

Wokół Trzech Krzyży

Kochana
Mieszkam w Domu Architekta
Rynek tuż za oknem
[…] 
Słyszę w farze nasze modlitwy o sławę
W ruinach zamku
Zaczynam pachnieć tobą 
[…]

Tak w 1957 roku pisał o Kazimierzu Dolnym nad Wisłą Marek Hłasko w liście do 21-letniej wówczas Agnieszki Osieckiej. Poeta przebywał w tym miasteczku przez kilka tygodni. Spacerował wśród wspomnianych w wierszu ruin zamku i wzdłuż wybrzeża Wisły, odwiedził kazimierzowską farę i spichlerze. W pamięci utkwił mu szczególnie krajobraz z trzema krzyżami usytuowanymi na wzgórzu zamkowym. W dalszej część cytowanego wiersza – listu czytamy: 

Wiem że już nigdy nie ujrzę tutaj ciebie
Wśród białych drzew
Boję się że te trzy krzyże
To dla nas
I naszej miłości.

Trzy krzyże górujące nad miastem przywołują Markowi Hłasko na myśl cierpienie i rozstanie. Również mieszkańcy Kazimierza zwykli to miejsce nazywać „Kazimierzowską Golgotą”, nawiązując w ten sposób do biblijnego wzgórza leżącego niedaleko Jerozolimy, gdzie według ewangelii został ukrzyżowany Jezus Chrystus oraz łotr zły i dobry.

Trzy krzyże górują nie tylko nad krajobrazem Kazimierzem. Takich miejsc w Polsce jest więcej. Upamiętniają one ważne wydarzenia z poprzednich epok: walki, epidemie, kryją fundamenty zniszczonych pałaców i dworów. Spotyka się również sztucznie usypane wzgórza z trzema krzyżami. Wszystkie te wzniesienia są celem wędrówek turystów. Mają kilka stałych elementów: trzy krzyże - tak jak trzy na Golgocie, wzgórze i przejmująca pustka dookoła.

We wspomnianym Kazimierzu do trzech drewnianych krzyży wznoszących się na szczycie tzw. „Krzyżowej Góry” prowadzi kręta ścieżka. Wędrujący w to miejsce pielgrzymi ogarniają wspaniały krajobraz: XVI-wieczne mieszczańskie kamienice otaczające rynek ze studnią pośrodku, farę na wschód od niego, Wisłę i spowity zielenią teren. Według jednej z legend krzyże stoją tutaj co najmniej od 1789 roku. Usytuowano je na wzgórzu, aby powstrzymały rozprzestrzeniającą się epidemię. Z innych przekazów wynika, że krzyże wznosiły się nad Kazimierzem znacznie wcześniej i mają związek z religijnymi tradycjami miasta. Od XII wieku bowiem w miasteczku rozwijał się kult Matki Bożej i Jej Syna. Dziś niemal każda pielgrzymka odwiedza zarówno franciszkański kościół z obrazem przedstawiającym Zwiastowanie, jak i kazimierską Golgotę.

Góra Trzech Krzyży, zwana Małą Golgotą znajduje się w Szydłowcu (województwo mazowieckie) na terenie Podgórza. Jest to sztuczne wzniesienie usytuowane na obrzeżach miasta na którego szczycie wznoszą się trzy krzyże. Jak wynika z opowieści, w Szydłowcu w 2. połowie XVII oraz na początku XVIII wieku w okresie wojny północnej, panowała epidemia. Przypuszczalnie z obawy przed rozpowszechnianiem się śmiertelnej choroby, w pobliżu obecnej ulicy Podgórze usytuowano trzy wysokie, drewniane krzyże.

Górę Trzech Krzyży, zwaną Lądecką Golgotą można oglądać w miejscowości Lądek w województwie dolnośląskim. Według przekazów pierwsze, wykonane z kamienia krzyże stały w tym miejscu już na początku XVII wieku. Jeszcze w latach 60-tych XX wieku szczyt góry wieńczyły trzy potężne drewniane krzyże. Do nich przybite były z blachy malowane postaci ludzkie ukrzyżowanych: z prawej i lewej - złoczyńców a na środkowym krzyżu postać Jezusa. Czasem pod krzyżem z Jezusem wierni zapalają świece, szczególnie w święta. Przyjął się w tradycji miejscowej zwyczaj że owe krzyże są przez mieszkańców Lądka i okolic odnawiane lub nowe stawiane jako wotum w podzięce za szczęśliwe zakończenie różnych niebezpiecznych spraw i wypadków.

Dnia 19 sierpnia 1901 roku na pamiątkę 1900 rocznicy urodzin Jezusa Chrystusa zamontowany został przez parafian z Zakopanego metalowy krzyż na szczycie Wielkiego Giewontu. Trzy Krzyże wznoszą się także na wzgórzu w pobliżu opactwa ojców cystersów w Lubiążu. Nazwę taką posiada też szczyt w Beskidzie Niskim, we wschodniej części Pasma Magurskiego. Na jego wierzchołku stoją trzy krzyże. Podanie głosi, że w dawnych czasach trzej królowie po stoczonej bitwie zawarli w tym miejscu pokój i upamiętnili ten fakt postawieniem trzech krzyży. Gdyby któregoś krzyża zabrakło, na miasto spadną straszne nieszczęścia.

Jeszcze jedna Góra Trzech Krzyży znajduje się w Wilnie, na prawym brzegu rzeki Wilejki. Usytuowane na niej są trzy białe krzyże. Według legendy na tzw. Górze Łysej w XIV wieku umęczono siedmiu franciszkanów. Czterech strącono do Wilejki, zaś ciała trzech męczenników pochowano w mogiłach na wzgórzu. Dla upamiętnienia ich męczeństwa wileńscy franciszkanie w 1. połowie XVII wieku wznieśli na Łysej Górze trzy drewniane krzyże. W 1740 r. zniszczone krzyże zamieniono na nowe. Przetrwały one do 2. połowy XIX wieku, natomiast na początku XX wieku w miejscu krzyży drewnianych usytuowano nowe krzyże betonowe.

Krzyże, symbol cierpienia stoją też na placu Solidarności w Gdańsku - upamiętniają walki z 1970 roku w Stoczni. 
Dominujące nad krajobrazem wzgórza z krzyżami kojarzą się z bólem, rozłąką ale jednocześnie ze zwycięstwem. Odtwarzając symboliczne miejsce Ziemi Świętej, nabierają szczególnej symboliki w czasie świąt Wielkiej Nocy. Wówczas bardziej niż każdego innego dnia roku są poświęcone kultowi Męki Pańskiej. Stanowią doskonałą scenerię do przeżywania Misterium Męki Pańskiej. Na wzniesieniach z krzyżami w symboliczny sposób dokonuje się żywot Jezusa Chrystusa.

Agnieszka Szykuła

powrót
Archiwum



Logo
Copytight 2007 by Wyspa
All Rigths Reserved GogaNet: Strony Internetowe